Eind vorig jaar publiceerde de BPI (British Phonographic Industry), de cijfers over de Engelse muziekconsumptie in 2023. De ronkende kop luidde: ‘Double-digit percentage rise of vinyl sales as CD decline signficantly slowed’. De organisatie kwam tot die conclusie op basis van de volgende cijfers: de vinylverkoop in Groot-Brittannië steeg het afgelopen jaar met 11,8% tot 6,1 miljoen stuks en de cd-verkoop daalde met 6,9% naar 10,8 miljoen stuks. De kop had dus ook kunnen zijn: er worden nog altijd veel meer cd’s verkocht dan vinyl. Dit is ook de gedachte achter een artikel op SuperDeluxeEdition.com(*), waarin op deze marktcijfers gereageerd wordt. Hoewel de Engelse muziekconsument en -markt anders in elkaar zit dan de Nederlandse, leg ik graag de parallellen. Niet bepaald voor het eerst, want je mag dit wel een van mijn stokpaardjes noemen.

Brancheorganisatie
SDE wijst er in zijn artikel fijntjes op dat de BPI geen onafhankelijke organisatie is, maar een belangenvereniging. Die van de muziekindustrie welteverstaan, inclusief de majors Universal, Sony en Warner. In hun verslaglegging klinken dus de strategieën en doelstellingen van de muziekindustrie door. Dat is in Nederland niet anders, waar NVPI, de branchevereniging voor de muziekindustrie, de jaarcijfers naar buiten brengt. Dat gebeurt echter pas in maart, dus actuelere marktinformatie dan de Nederlandse cijfers van 2022 is nog niet voorhanden. Extra ingewikkeld voor een zuivere vergelijking is, dat BPI verkopen aan consumenten in aantallen rapporteert, terwijl de NVPI-cijfers de omzet uit verkoop aan tussenpartijen (winkeliers, streamingdiensten, enz.) weergeven.

Doodgezwegen
De tendens is echter in beide gevallen hetzelfde: Sinds Spotify 15 jaar geleden geïntroduceerd werd, is streaming veruit de belangrijkste manier geworden waarop muziek geconsumeerd (en dus geëxploiteerd) wordt. Toch luisteren we ook nog steeds via fysieke dragers naar muziek. Vinyl, maar ook cd’s. Echter, betoogt SDE, omdat de omzet van vinyl een veelvoud is van hetzelfde product op cd, heeft de industrie er alle belang bij te focussen op vinyl. Zowel in releases, marketing als nieuwsvoorziening. De cd wordt doodgezwegen, een selffulfilling prophecy waar ik in 2011 al eens op wees.

‘Level playing field’
Op deze manier worden consumenten geduwd in de richting van het product dat de industrie hen wil verkopen. Zo werkt marketing, dat is van alle tijden. Maar het zal je volgens mij nog verbazen wat er zou gebeuren als de industrie vinyl en cd’s op dezelfde manier zou behandelen…

  • Als alle producten die op vinyl worden (her)uitgebracht, ook op cd zouden verschijnen
  • Als bij beide formaten evenveel aandacht zou worden besteed aan een mooie vormgeving en geluidskwaliteit
  • Als ook exclusieve cd-releases zouden worden aangeboden op Record Store Day (of gewoon het hele jaar door)
  • Of, waarom ook niet, als er ook elk jaar een Compact Disc Day georganiseerd zou worden

Je kunt nu eenmaal alleen cd’s verkopen als ze worden uitgebracht, en in veel gevallen gebeurt dat niet meer. Fonos was en Music On CD is een mooi initiatief, maar het is te kleinschalig, te onopvallend en teveel afhankelijk van de grillen van de labels. Het lijkt erop dat die willens en wetens geen moeite doen om de dalende verkopen (of in elk geval omzetten) een halt toe te roepen.

Hangende plaat
Ik berijd deze stokpaardjes al jaren, en al die jaren dat er geen gehoor aan gegeven is, is volgens mij geld weggegooid (of in elk geval niet geïncasseerd). Terwijl cd’s, ik roep het nog maar eens, talloze voordelen hebben…

  • Een handzaam formaat (vandaar de naam), maar tegelijkertijd een hoge opslagcapaciteit (minimaal 74 minuten muziek)
  • Daardoor minder grondstoffen nodig bij de productie
  • Relatief lage productiekosten, ook in lagere aantallen
  • Voldoende productiecapaciteit, dus snel leverbaar
  • Een lagere verkoopprijs, dus interessant voor mensen die de hoge vinylprijzen niet kunnen of willen betalen
  • Goedkoper te vervoeren en makkelijker op te slaan
  • Kunnen met vrij weinig kans op beschadiging per post verstuurd worden
  • Hoeven niet halverwege de beluistering te worden omgedraaid
  • Kunnen in ‘shuffle’-modus worden afgespeeld
  • Bevatten geen tikken en spetters (ook niet na talloze luisterbeurten bij normaal gebruik)
  • Zijn daardoor ook een gewild tweedehands object
  • Eenmaal gekocht, blijft de muziek op een cd altijd beschikbaar (die garantie biedt streaming niet)
  • Als artiest hoef je er veel minder van te verkopen dan het enorme aantal streams dat nodig is voor een redelijk inkomen

‘Gefundenes Fressen’ heet dat ten oosten van Nederland, en dat smaakt beter dan die uitdrukking doet vermoeden.

Lees ook:

UPDATE 9/1/2024: zojuist heeft ERA (Entertainment Retail Association) haar Engelse jaarcijfers o.b.v. omzet gepubliceerd. Hieruit blijkt onder meer dat daar in 2023 meer verdiend werd met de verkoop van cd’s dan het jaar ervoor. De eerste plus in 20 jaar.

(*) SDE is een site/webshop die al dan niet exclusieve nieuwe versies op cd/Blu-ray én vinyl verkoopt van oude uitgaven, met bonustracks, Dolby Atmos-mixen, enz.

Afbeelding: SuperDeluxeEdition.com

Vorig artikelDME zet in op continue buitenlandse aandacht voor Nederlandse artiesten
Volgend artikelRSD-giveaway van ambassadeurs Within Temptation verkrijgbaar op 12” én cd